Open main menu

Nikolay İvanoviç İlminskiy (rusça Николай Иванович Ильминский; 1822-1891) - türkşınas ve missioner.

Nikolay İvanoviç İlminskiy
portrait
Doğğan künü:23 aprel (5 mayıs) 1822
Doğğan yeri:Penza[d], Rusiye imperiyası
Ölgen künü:Lua error in Modul:Dates at line 436: bad argument #3 to 'format' (number expected, got string).
Ölgen yeri:Qazan, Kazan Uyezd[d], Qazan guberniyası[d], Rusiye imperiyası
Memleketi:Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiye imperiyası
Oquğan universitetiKazan Theological Seminary[d]
Zenaatılisaniyatçı (lingvist)

Qazan Ruhaniy Akademiyasında oqudı ve muallimlik yasadı. 1861-de mında Türk-Tatar bölüginiñ profesorı, 1871-de Sankt Peterburg İlmiy Akademiyasınıñ mühbir azası oldı. Tatarca ve Arapça bile edi.

İlminskiy, Rusiyeniñ, Rus olmağan halqlarğa tatbik etken zornen hristianlaştırma yerine, yañı usullar içün oğraş berdi. Rusiye İmperiyasındaki türkiy halqlarınıñ yazıları içün kiril elifbesini uydurmaq ve musulman balaları içün rus tilini ve hristian dinini ögretken ocalar seminariyalarını açmaq işleriniñ başlanğıçında bulunğan zatlardan birevi edi.

İsmail Gasprinskiyniñ "tilde birlik" çalışmalarına qarşı keldi. Türkiy tiller aqqında teren tedqiqatlar yaptı. Er şiveni ayrı bir til yapmaq içün oğraş berdi. Episine kiril elifbesinen ayrı-ayrı yazı tili, imlâ, edebiy til ketirmege çalıştı. Er bir turkiy bölge içün özüniñ şive hususiyetlerine köre kiril ariflerinen kitaplar neşir etilmesine iştirak etti. Bunıñnen, turkiy halqlar arasındaki birlik çalışmalarına mani olacağını, er bir halqnıñ bir digeri ile ancaq rus tilinde munasebet qura bilecegini tüşündi. Bu tüşüncesinde de fazlasınen muaffaq oldı.