Open main menu

Changes

no edit summary
'''III İslâm Geray''' ({{lang-crh-ar|۳اسلام كراى‎}}; 1604–1654) - Qırım hanı. 1644 ile 1654 yılları arasında saltanat sürgen. [[I Selâmet Geray]]nıñ oğludır. 1644 senesi Osmanlı sultanı, Sultan İbrahim tarafından ağası [[IV Mehmed Geray]]nıñ yerine han ilân etilgen. 1648 senesinden itibaren Zaporog Qazaqlarınıñ Atamanı Bogdan HmelnıtskıyHmelnitskiy ile [[Lehistan]]ğa qarşı ittifaqqa ketken. Bu ittifaq Qırım Hanlığını küçlendirgendir. Birlikte 1649 senesi Zbaraj ve 1651 senesi Beresteçko muarebelerine qatılğanlardır. 1654 senesi Pereyaslav Barışı ile Lehistan ile sulh yapıp [[Rusiye]]ge qarşı birlik yaratqan.
 
Yaş olğanda Reç Pospolita ile cenk devamında III İslâm Geray esir tüşip Lehistanda 7 yıl keçirdi. Azat olğan soñ Osmanlı Devletinde yerleşti. [[Bahadır Geray]] III İslâm Geraynı qalğa etti, amma ölüminden soñ IV Mehmed Geray tahtqa kelgeninen İslâm Geray kene Qırımdan ketti. Üç yıl soñra Osmanlı sultanı IV Mehmed Geraynı tahttan tüşürip İslâm Geraynı han etti.
IV Mehmed Geray han devrinde [[Evliya Çelebi]] Qırımnı ziyaret etip, hanlıq devrindeki Qırımdaki ayatı, paytaht şeeri [[Bağçasaray]]daki yaşayışı ve han üzerine bilgilerin künümizge ulaşmasını sağlamıştır.
 
III İslâm Geray üküm sürgen devriniñ hususiyeti Qırım Hanlıq içindeki tınçlıq edi. İslâm Geray cümert ükümdar olıp öz para ile bütün Hanlıq boyunca qurucılıq ve tamir işlerini yaptırdı.
 
Rus, ukrain ve leh tarih menbalarında III İslâm Geray Bogdan Hmelnitskiy yolbaşçılığı altında ukrain qazaqlığınıñ Lehistanğa qarşı cenkinde iştirak etkeni içün bellidir. III İslâm Geraynıñ zan etkenine köre, qazaqlarğa qol tutqanı Qırım Hanlığınıñ şimal sıñırında Qırımğa dost yañı bir qazaq memleket meydanğa ketirmege yardım etmek kerek edi.
 
{{Qırım Hanları}}
395

edits