Open main menu

I Hacı Geray

(I Haci Geray saifesinden yollandı)

I Hacı Geray ya da Melek Hacı Geray (arap urufatında: ۱خاجى كراى‎‎‎) - ilk Qırım hanıdır.

I Hacı Geray
Doğğan künü:1397
Doğğan yeri:Trakay[d], Duchy of Trakai[d], Litvanya Ulu Prinsligi[d]
Ölgen künü:avgust 1466
Ölgen yeri:Bağçasaray
DiniSünniy İslâm[d]

1428 s. ilk Qırım hanı Hacı Geray han Qırımdaki mustaqil ükümet oğrundaki küreşniñ faal iştirakçisi olıp çıqqan. Qırımnıñ Altın Ordudan azat etilmesi ve serbest siyaset keçirüv meselesi çoqtan berli keskin turmaqta edi. Qırımnıñ mustaqilligi oğrunda küreşte Hacı Geray meşur Qırım sülâleleriniñ ve beyleriniñ yardımına esaslandı. Amma duşmanlar da bir yerde turmadan, qarşılıq köstergenleri sebebinden bir qaç kere tahttan tüşürildi ve tek 1441 s. tekmil yekâne Qırım hanı oldı ve ta ölgence 1466 s. qadar tahtta bulundı.

Tarihiy elyazmlarda Hacı Geray istidatlı, ikmetli ve öz halqını tüşüngen ve qayğırağan ükümdar olaraq kösterile. Atta halq arasında oña "Melek" adı berilgen. Hacı Geraynıñ müim ilk deñişmelerden biri – Qırımnıñ devlet merkeziniñ Qırım (şimdiki Eski Qırım) şeerinden Qırq Yerge keçirilmesidir. Neticede, qırımtatar milliy devletçiginiñ mükemmeleşmesinden ğayrı, kelecek onyıllıqlar devamında qırımtatar şeerleri qurulması ve medeniyetiniñ inkişafı ileriledi.

Aynı zamanda, Hacı Geray ile qırımtatar bayrağındaki tamğa-taraq bağlıdır.

Hacı Geray han 1466 s. vefat etti ve Qırq Yerniñ yanında Salaçıqta defin etildi. 1501 s. ise onıñ qabrinde büyük dürbe qurulğan.

MenbalarDeñiştir